استان خراسان رضوی و به ویژه شهرستان‌های کاشمر، بردسکن و خلیل‌آباد در فاصله کمی نسبت به گسل‌های متعدد به خصوص گسل بزرگ درونه واقع شده‌اند و این اژدهای خفته هر از گاه تکانی می‌خورد و زنگ هشدار را به صدا درمی‌آورد تا مردم و مسئولان این منطقه را متقاعد کند که علاج واقعه را پیش از وقوع باید کرد!

به گزارش کاشمربصیر پنجم دی‌ماه یادآور حادثه تلخ و مرگبار زلزله مهیب در بم است. زلزله‌ای که در سال ۱۳۸۲ ده‌ها هزار نفر از اهالی شهرستان بم و اطراف آن را به کام مرگ کشاند و به همین مناسبت این روز در تقویم کشور به عنوان «روز ملی ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی» نامگذاری شده است.

از آنجا که استان خراسان رضوی و به خصوص شهرستان کاشمر و همچنین شهرستان‌های اطراف آن به ویژه بردسکن و خلیل‌آباد در حاشیه گسل بزرگ درونه که دومین گسل بزرگ کشور است واقع شده، لزوم توجه مردم و مسئولان به ایمنی در برابر زلزله و تدبیر لازم برای این بلای طبیعی دوچندان به شمار می‌آید.

در این گزارش به این موضوع پرداخته و ابتدا به بررسی ویژگی‌های گسل درونه می‌پردازیم.

گسل درونه؛ دومین گسل بزرگ ایران

بنا به نوشته دانشنامه آزاد ویکی‌پدیا، گسل درونه یا گسل بزرگ کویر یکی از ساخت‌های بنیادین ایران است که با درازایی در حدود ۷۰۰ کیلومتر در یک راستای شمال خاوری-جنوب باختری از مرکز دشت کویر تا درونه و با یک روند خاوری-باختری با تقعری به سمت جنوب از درونه تا مرز افغانستان کشیده شده‌است. نام این گسل از روی نام روستای درونه در شهرستان بردسکن که در نزدیکی گسل واقع شده‌است و گسل را به دو بخش خاوری و باختری تقسیم می‌کند، گرفته شده‌است. این گسل پس از گسل معکوس اصلی زاگرس، یکی از مهم‌ترین و ممتدترین ساختارهای ایران به‌شمار می‌آید.

به نوشته پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی علی اکبر عنابستانی علی اکبر عنابستانی از پژوهشگران مرکز پژوهشی علوم جغرافیایی و اجتماعی دانشگاه تربیت معلم سبزوار در مقاله‌ای در رابطه با علت استقرار سکونتگاه‌های متعدد در اطراف گسل درونه می‌نویسد:

«استقرار سکونتگاه های انسانی از گذشته های دور ناشی از دسترسی به دو عامل آب و زمین جهت بهره برداری بوده است. بنابراین در مناطق خشک و نیمه خشک و به ویژه کشور ایران شکل گیری سکونتگاه های انسانی به تبعیت از این دو عامل می باشد. و حتی پاره ای از اندیشمندان از تمدن های هیدرولیک در منطقه خاورمیانه یاد می کنند. گسل ها درمناطق خشک و نیمه خشک محل بالا آمدگی آب زیرزمینی و نقطه تلاقی توده سخت زیرین با سطح زمین است، بنابراین در حاشیه گسل ها منابع آب به فراوانی در دسترس می باشد. در نتیجه بسیاری از سکونتگاه های انسانی برای دسترسی به این منابع آب در حواشی و مناطق مجاور گسل ها استقرار یافته اند. گسل بزرگ درونه با طول حدود ۷۰۰ کیلومتر از نایین شروع و پس از عبور از شرق ایران به خاک افغانستان وارد می شود این گسل در نواحی شرقی روند شرقی- غربی و در غرب روند شمالی- جنوبی به خود می گیرد. بر اساس بررسی های انجام شده با وجود این که گسل درونه از گسل های فعال ایران محسوب شده و زلزله های مخربی را در منطقه ایجاد کرده است. در منطقه کاشمر بیش از ۸۰ درصد سکونتگاه ها در حواشی و یا مناطق مجاور این گسل استقرار یافته اند. بنابراین برای جلوگیری از پیامدهای حرکات زمین در مناطق گسلی که با زلزله و دیگر حرکات ژئومرفیک همراه است، راه کارهایی از قبیل جابجایی سکونتگاه های کم جمعیت، مقاوم سازی ساختمان ها، تعیین حریم برای گسل و مانند آن پیشنهاد می گردد.»

همان گونه که ذکر شد شرایط گسل درونه نشان می‌دهد که موضوع ایمنی در برابر زلزله در کاشمر باید کاملاٌ جدی گرفته شود و علاوه بر ساخت و سازهای اصولی بر آموزش و نیز ایجاد زیرساخت‌های لازم جهت مقابله با بحران احتمالی توجه شود.

۶۵ درصد خراسان رضوی در معرض خطر بالای زلزله

خطر زلزله در استان خراسان رضوی بخش عمده‌ای از این استان را تهدید می‌کند به گونه‌ای که فروردین ماه امسال و پس از وقوع زلزله در سفیدسنگ و فریمان و… مدیر کل مدیریت بحران استانداری در یادداشتی که در اختیار رسانه‌ها گذاشت نوشت: خراسان رضوی ظرفیت لرزه‌خیزی بالایی داشته و ۶۵ درصد پهنه این استان خطر نسبی بالایی برای وقوع زلزله دارد و ۳۵‌درصد دیگر نیز از این لحاظ متوسط است.

حجت علی شایان‌فر افزود: همچنین در طول تاریخ این استان تاکنون ۲۴ زلزله بالای شش ریشتر رخ داده و ۹۰ گسل فعال نیز طبق آخرین مطالعات در این استان وجود دارد، بنابراین خطر وقوع زلزله همواره در خراسان وجود دارد.

وی ادامه داد: از سویی در شهری مثل مشهد که تقریبا یک میلیون و ۳۰۰ هزار حاشیه‌نشین دارد که منازل آنها مقاومت بالایی هم ندارد، زلزله‌های احتمالی می‌تواند نگران‌کننده باشد، مخصوصا این‌که تمام واحدهای مسکونی آسیب‌دیده استان در زلزله روز گذشته نیز جزو واحدهای روستایی فرسوده خشتی و گلی بودند که اولا بازسازی نشده و ثانیا در روزهای گذشته و به دلیل بارش‌های زیاد در سطح استان از ابتدای سال تاکنون ( میانگین حدود ۳۰ میلیمتر)، دارای مقداری رطوبت و نم‌کشیدگی هم بودند.

مدیر کل مدیریت بحران استانداری خراسان رضوی گفت: البته مشکل بافت‌های نامقاوم حاشیه شهر و بافت‌های فرسوده روستایی که آسیب‌پذیری بیشتری دارند، مربوط به کل کشور است و تنها به خراسان محدود نمی‌شود.

شایان‌فر تصریح کرد: هرچند اتفاقی چون زلزله روز گذشته خراسان می‌تواند خود انگیزه‌ای برای سرعت بخشیدن به بازسازی و نوسازی منازل فرسوده باشد البته بنیاد مسکن خراسان رضوی تاکنون حدود ۱۰۸ هزار واحد مسکونی فرسوده استان را نوسازی و مقاوم‌سازی کرده، اما این واحدهای مقاوم‌سازی شده فقط حدود ۲۵ درصد از کل واحدهای فرسوده استان است و هنوز ۷۵ درصد دیگر نیاز به مقاوم‌سازی دارد.

وجود ۱۰۰ گسل فعال در استان خراسان رضوی

در همین حال کارشناس مخاطرات اداره کل سازمان زمین شناسی خراسان‌رضوی در رابطه با زلزله خیزی این استان به همشهری گفت: ایران در قسمت میانی کمربند زلزله خیز آلپ هیمالیا قرار گرفته و زمین لرزه‌های بسیاری در آن اتفاق می‌افتد.

ناصر نعیمی قصابیان با بیان این‌که استان خراسان رضوی در مرز شمالی فلات ایران قرار گرفته و محل برخورد با لیتوسفر قاره‌ای اورآسیا را تشکیل می‌دهد و این موجب شده زلزله خیزی بالایی داشته باشد، بیان کرد: زمین لرزه‌های زیادی در کل ایران اتفاق می‌افتد و خراسان‌رضوی نیز منطقه‌ای زلزله خیز است.

نعیمی قصابان افزود: هر ماه در کل کشور ۹۰۰ تا هزار زمین لرزه اتفاق می‌افتد که ۷۰۰ مورد آن زمین لرزه خفیف و کمتر از ۳ریشتر، حدود ۱۹۰ تا ۲۰۰ مورد آن بین ۳تا ۴ ریشتر، ۹ زمین لرزه بین ۴ تا ۵ ریشتر و یکی با بزرگی ۵ تا ۶ ریشتر است.

وی با بیان این‌که هر ۱۰ سال در کشور شاهد بروز زمین لرزه‌ای مخرب با بزرگی ۷ ریشتر و یا بالاتر از آن هستیم، اظهار کرد: سهم خراسان رضوی از این زمین لرزه‌ها حدود ۲ زمین لرزه در هر ماه با بزرگی ۳ تا ۴ ریشتر و هر ۶ ماه یک زمین لرزه با ۴ تا ۵ ریشتر است.

کارشناس مخاطرات اداره کل سازمان زمین شناسی استان گفت: در استان خراسان رضوی با توجه به نقشه‌هایی با مقیاس ۱۰۰هزار که از سوی اداره کل سازمان زمین شناسی مشهد تهیه شده حدود ۱۷ هزار گسل فعال اصلی و فرعی درازای چند صد متر داریم که بعد از گسل اصلی زاگرس بزرگ‌ترین آن گسل درونه دومین گسل بزرگ کشور با ۷۰۰ کیلومتر است.

وی با اشاره به این‌که از این ۱۷ هزار گسل فعال اصلی و فرعی حدود ۵۵ گسل فعال و لرزه‌زا است که گسل توس، درونه، کشف رود، سنگ بست و شاندیز از آن جمله است، افزود: حدود ۴۵ گسل دیگر پوشیده و نهان است که در دیده نمی‌شود اما تاثیرات و عوارض خود را دارد. نعیمی قصابان با بیان این‌که در مجموع ۱۰۰ گسل فعال در استان خراسان رضوی داریم، افزود: در راستای گسل درونه، دومین گسل بزرگ فعال کشور شهرهای خواف، رشتخوار، تربت حیدریه، کاشمر، بردسکن و درونه جزو مراکز پرجمعیت هستند که ریسک زمین لرزه در آنها زیاد است.

وی با اشاره به این‌که در اطراف مشهد گسل کشف رود و سنگ بست فعال هستند، بیان کرد: در اکثر شهرهای بزرگ استان خراسان ریسک زمین‌لرزه وجود دارد.

کارشناس مخاطرات اداره کل سازمان زمین شناسی مشهد با اعلام این‌که ۶۰ درصد خراسان رضوی در معرض زمین لرزه‌هایی با خطر نسبی و قدرت بالا هستند، از فعال بودن گسل کشف رود در شمال شهر مشهد خبر داد و افزود: این گسل از چناران آغاز و از شمال شهر مشهد نزدیک خواجه ربیع عبور و تا شمال روستای نریمانی ادامه دارد.

وی با بیان این‌که گسل از این روستا به چند شاخه تقسیم می‌شود، گفت: زمین لرزه اخیر که در استان خراسان اتفاق افتاد پایانه یکی از شاخه‌های گسل کشف رود بود که اتفاق افتاد.

نعیمی قصابان با اشاره به این‌که طول این گسل بیش از ۱۶۰ کیلومتر است، عنوان کرد: در ۳۴۵ سال قبل زلزله‌ای با ۶/۶ ریشتر در راستای همین گسل کشف رود اتفاق افتاد.

وی افزود: هرچند زمین لرزه‌های دیگری هم در راستای همین گسل کشف رو اتفاق افتاده اما بزرگ‌ترین آن در همان ۳۴۵ سال قبل بوده است.

کارشناس مخاطرات اداره کل سازمان زمین شناسی مشهد در ادامه با اشاره به این‌که چند عامل برای پیش بینی زلزله باید در نظر گرفته شود که براساس آنها عملاً پیش بینی زلزله اکنون امکان پذیر نیست، بیان کرد: بدون شک زلزله به تنهایی کشنده نیست و آنچه موجب می‌شود زلزله کشنده باشد عدم آگاهی ما از زمین، گسل‌ها و نوع ساخت و سازهای خود ما است.

وی افزود: بدون شک زمین لرزه خودش به تنهایی یک نعمت است که اگر اتفاق نیفتد و انرژی نهفته زمین آزاد نشود زمین لرزه بزرگتری اتفاق خواهد افتاد که ممکن است موجب نابودی کره زمین شود.

نعیمی قصابان با اعلام این‌که باید در ساخت و سازها حریم گسل‌ها رعایت و پتانسیل‌های لرزه خیزی هر منطقه را در نظر گرفت، گفت: باید زمین لرزه را به عنوان یک نعمت دانست و آن را قبول کرد.

وی در ادامه با بیان این که زمین لرزه اصلی روزهای اخیر استان خراسان ۶/۱ در مقیاسmw گزارش شده است، گفت: بدون شک تخلیه انرژی زمین زمان می‌برد اما مشخص نیست تا چه مدتی پس لرزه‌ها ادامه داشته باشد.

کارشناس مخاطرات اداره کل سازمان زمین شناسی مشهد با اشاره به این‌که این پس لرزه‌ها طبیعی است و گاهی به اوج می‌رسد و مجدد کاهش پیدا می‌کند و این روند ادامه دارد تا این‌که کل انرژی زمین تخلیه شود، افزود: این وضع در کل استان تکرار شده و پیش‌بینی می‌شود در این منطقه هم باشد اما زمان ادامه آن مشخص نیست.

عدم مقاومت بیش از ۶۵ درصد منازل مسکونی کاشمر

متأسفانه با نگاهی به وضعیت واحدهای مسکونی و ساختمان‌های شهرستان کاشمر مشاهده می‌شود که بسیاری از این ساختمان‌ها در برابر زلزله از مقاومت لازم برخوردار نبوده و نیستند.

در همین زمینه چندی پیش رییس شورای شهر کاشمر در گفتگو با همین پایگاه خبری از عدم مقاومت ۶۵ تا ۷۰ درصد واحدهای مسکونی این شهر در برابر زلزله خبر داد.

محمد خباززاده در مورد میزان مقاوم سازی ساختمان‌ها در این شهر اظهار داشت: آنچه در ۱۵ سال اخیر تحت نظارت نظام مهندسی کاشمر ساخته شده است از استحکام قابل اطمینانی برخوردار است اما باید گفت که قسمت اعظم شهر کاشمر قبل از قانون نظام مهندسی بنا شده است ضمن اینکه قسمت‌هایی هم در سال‌های گذشته به صورت شبانه و غیررسمی ساخته شده که مهندس ناظر بر ساخت و ساز آن‌ها نظارتی نداشته است.

رییس شورای شهر کاشمر تصریح کرد: به نظر می‌رسد ساخت و سازهایی که قبل از قانون نظام مهندسی و یا به صورت غیررسمی انجام شده است حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد شهر کاشمر را در برمی‌گیرد و این‌ها ساختمان‌هایی هستند که فاقد مهندس ناظر بوده است یعنی مقررات ملی ساختمان در مورد آن رعایت نشده است و خطر اینکه در زلزله مقاومت نکنند وجود دارد.

وسعت ۳۰۲ هکتاری بافت فرسوده در کاشمر

همچنین شهردار کاشمر هم در یکی از جلسات اخیر شورای شهر کاشمر نسبت به وضعیت بافت فرسوده کاشمر هشدار داد و از وسعت ۳۰۲ هکتاری این بافت در این شهر خبر داد.

جعفر سلیمانی به یک چالش مهم در شهر کاشمر اشاره کرد و گفت: ۳۰۲ هکتار از مساحت کاشمر را بافت فرسوده تشکیل داده است که در برابر خطر زلزله مقاومتی نخواهد داشت و شاید بتوان گفت نیمی از ساکنان بافت فرسوده توان مالی لازم برای بازسازی منازل خود را ندارند.

وی تصریح کرد: حتی در برخی ساخت و سازهای جدید هم اصول نظام مهندسی رعایت نمی‌شود و لذا باید یک برخورد جدی با تولیدکنندگان مسکن غیر مقاوم صورت گیرد چرا که شهرداری به تنهایی از عهده این کار برنمی‌آید.

شهردار کاشمر با تأکید بر لزوم حمایت از ساکنان بافت فرسوده در شهرها گفت: در روستاها شاهد هستیم که برای نوسازی خانه‌ها تسهیلات بانکی در نظر گرفته می‌شود و مردم روستاها نیز به صورت زنجیره‌ای ضامن یکدیگر می‌شوند ولی در شهرستان‌هایی مثل کاشمر که بافت فرسوده وسیعی دارد چنین تسهیلاتی وجود ندارد.

وی ادامه داد: قانونگذار شهرهای زیر ۱۰ هزار نفر را هم برای ارائه تسهیلات نوسازی خانه‌ها به بنیاد مسکن واگذار کرده و شرایطی مانند روستاها برای آن‌ها در نظر گرفته است ولی اگر این موضوع را به شهرهای زیر ۲۰۰ هزار نفر تعمیم می‌دادند با توجه به توان مالی اندکی که مردم این شهرها دارند می‌توانست در نوسازی و مقاوم‌سازی بافت فرسوده تأثیر زیادی داشته باشد چرا که نمی‌شود صرفاً با برخورد سلبی و حذفی این مسأله را حل کرد.

شهردار کاشمر تصریح کرد: نباید نگرانی اجتماعی به وجود آوریم اما ضعف‌ها را هم باید بپذیریم و باید بدانیم که ناپایداری ۵۰ تا ۶۰ درصدی واحدهای مسکونی در برابر زلزله مسلم است و البته این مشکلی است که در سراسر کشور وجود دارد و دلیل آن این است که ما به مسکن به چشم یک کالای مصرفی نگاه کرده‌ایم و نه یک کالای سرمایه‌ای.

سلیمانی ایجاد اتاق امن را در خانه‌های فرسوده یکی از راه‌ها برای افراد با توان ضعیف مالی دانست و گفت: در زلزله بیشترین تلفات، زمانی رخ می‌دهد که مردم خواب هستند و لذا یکی از راه‌هایی که کارشناسان پیشنهاد می‌دهند این است که در خانه‌های غیرمقاوم، حداقل یک اتاق امن و با استاندارد برای استفاده در هنگام خواب ایجاد شود ضمن اینکه طراحی تختخواب‌های ایمن هم یکی دیگر از راهکارهایی است که اجرا شده است.

وی همچنین در آخرین جلسه ستاد بازآفرینی شهری خواستار ارائه تسهیلات بانکی به ساکنان بافت فرسوده شهرها برای مقاوم سازی منازل مسکونی خود شده بود.

لزوم اختصاص تسهیلات برای مقاوم‌سازی بافت فرسوده کاشمر

شهردار کاشمر با اشاره به غیرمقاوم بودن بسیاری از ساختمان‌های در شهر کاشمر گفت: ۳۰۲ هکتار از مساحت کاشمر را بافت فرسوده تشکیل می‌دهد ضمن اینکه ۱۴۰ هکتار نیز پهنه حاشیه‌نشینی در اطراف این شهر شکل گرفته است و لذا بخش زیادی از ساختمان‌‌های این شهر در برابر حوادث طبیعی و از جمله زلزله مقاومت لازم را ندارند.

سلیمانی تصریح کرد: بنیاد مسکن به روستاییان به صورت زنجیره‌ای وام مسکن پرداخت می‌کند تا آن‌ها نسبت به مقاوم‌سازی منازل مسکونی خود اقدام کنند و نتیجه این کار مقاوم شدن بسیاری از خانه‌ها در روستاها شده است ولی در شهرها شاهد هستیم به دلیل مشکلات متعدد علی‌رغم برخورد با ساخت و سازهای غیرمجاز باز هم ساختمان‌های غیرمستحکم بنا می‌شود.

شهردار کاشمر گفت: اگر مجلس شورای اسلامی همان تسهیلات زنجیره‌ای را که به روستاییان پرداخت می‌شود به شهرها نیز تسری دهند و وام لازم برای مقاوم سازی ساختمان‌ها به صورت بلندمدت حداقل ۱۵ ساله و با سود کم به مردم شهرها پرداخت شود آن وقت شاهد خواهیم بود که مردم به این سمت خواهند رفت.

وی خاطرنشان کرد: در بین مسئولان این دیدگاه وجود دارد که ساکنان شهرها از توان مالی مناسبی برخوردار هستند ولی در شهرهایی مثل کاشمر چون بسیاری از مشاغل، شغل‌های خدماتی است و بسیاری از افراد هم از روستاها مهاجرت کرده‌اند لذا سطح معیشتی برخی از شهرنشین‌ها شاید از روستاییان هم پایین‌تر باشد و بسیاری از مردم برای مقاوم‌سازی ساختمان‌ها توان مالی لازم را ندارند.

سلیمانی گفت: همچنین دو راهکار کوتاه مدت و میان‌مدت برای کسانی که دارای خانه‌های غیرمقاوم هستند عبارت است از تأمین تختخواب ایمن و اتاق ایمن که این دو راه بسیار ساده و اجرایی است و باید به این سمت حرکت کرد.

ساخت و سازها در کاشمر از گسل درونه فاصله بگیرد

اما با توجه به نزدیکی کاشمر به گسل درونه لازم است نحوه ساخت و ساز نیز در این شهر با ویژگی‌های خاص خود انجام شود.

در همین زمینه یک کارشناس ارشد زمین‌شناسی در گفتگو با ایسنا اظهار داشت:  با توجه به فعال بودن گسل درونه، باید در ساخت‌وسازها دقت شود، حال آن که در ساخت‌وسازهایی که در کشور و کاشمر انجام می‌شود، طراحی آن‌ها برای مقاوم‌سازی مثل کار پزشکی است که یک نسخه تقویتی را به همه بیماران با بیماری‌های مختلف می‌دهد.

محمود فخرائیان ادامه داد: لذا می‌بینیم در همه شهرها و در نقاط مختلف یک شهر طراحی و مقاوم‌سازی ساختمان‌ها، بر اساس موقعیت نازل و ساختمان‌ها نسبت به خط گسل باید تفاوت داشته باشد؛ این در حالی است که متأسفانه در شهری مثل کاشمر ساخت‌وسازهای جدید و گسترش شهر طی دو دهه اخیر به جای آن که از خط گسل دور شود، برعکس شهرسازی ما به سمت شمال و شمال‌غرب پیش رفته و بدین ترتیب خانه‌های مردم کاشمر روزبه‌روز به خط گسل نزدیک‌تر می‌شود.

فخرائیان خاطرنشان کرد: این پدیده فی‌نفسه اشکالی ندارد، مشروط بر این‌که مقاوم‌سازی بناها در این قسمت شهر بر اساس حداقل انرژی هفت ریشتری زلزله باشد.

وی با بیان این‌که متأسفانه مسئولان شهر به جای مشورت با کارشناسان زمین‌شناسی و کسب اطلاع در خصوصیات وضعیت جغرافیایی روزبه‌روز با ساختمان‌سازی به سمت شمال و شمال‌غرب شهر، شهر را به خط گسل نزدیک‌تر کرده‌اند، تاکید کرد: با توسعه شهر به سمت جنوب و دور شدن از گسل، انرژی کمتری به ساختمان‌ها منتقل می‌شود.

فخرائیان با اشاره به این‌که در بروز خرابی در زمان وقوع زلزله، بزرگی زمین‌لرزه، شکل ساختمان‌ها، رانش افراد سازنده، مصالح به کار برده شده و زمین زیرساختمان‌ها مؤثرند، تشریح کرد: باید مسئولان برای مقاوم‌سازی ساختمان‌ها در بافت فرسوده و حتی در مناطقی با ساختمان‌های جوان اما فرسوده در حاشیه شهر تمهیداتی بیندیشند تا با توجه به مستعد بودن منطقه به لحاظ زلزله‌خیزی آسیب کمتری به شهر و شهروندان برسد.

سکونت ۷۰ هزار از جمعیت کاشمر در فاصله صفر تا پنج کیلومتری گسل

مسئول کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر کاشمر نیز در اولین جلسه شورای شهر پس از زلزله اخیر کرمانشاه با هشدار نسبت به خطر زلزله در کاشمر اظهار داشت: شهرستان کاشمر در حاشیه گسلی با عنوان «گسل درونه» قرار گرفته است که شاید ذهنیت عام مردم این باشد که این گسل فقط مربوط به روستای درونه بردسکن است اما باید بدانیم که طول این گسل ۷۰۰ کیلومتر بوده و از افغانستان شروع می‌شود و داخل کشور ما را در بر می‌گیرد و دومین گسل بزرگ کشور است که محوریت آن درونه بردسکن می‌باشد.

این عضو شورای شهر کاشمر خاطرنشان کرد: شهرستان‌های کاشمر، خلیل‌آباد و بردسکن در فاصله دو تا چهار کیلومتری این گسل قرار گرفته‌اند و بر اساس نقشه‌های موجود، گسل درونه از پشت منطقه سیدمرتضی(ع) عبور کرده و ۷۰ هزار جمعیت کاشمر بین صفر تا ۵ کیلومتر با این گسل فاصله دارد و لذا باید چاره‌ای اساسی برای مقابله با زلزله‌های احتمالی اندیشیده شود.

وی گفت: بر اساس آمار در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۵ میلادی هفت زلزله بین سه تا ۵ و نیم ریشتر در کاشمر رخ داده است ضمن اینکه در سال ۱۹۰۳ نیز زلزله‌ای به قدرت ۶ و نیم ریشتر در کاشمر اتفاق افتاده و شهر را نابود کرده است.

اهمیت آموزش برای آمادگی در برابر زلزله

رییس جمعیت هلال احمر کاشمر هم در این زمینه در گفتگو با ما اظهار داشت: جوامعی که در برابر حوادث طبیعی آسیب‌پذیر هستند یعنی جوامعی که تاب‌آوری کمتر و در نتیجه آمادگی کمتری دارند و این ناشی از این است که ما به لحاظ تجهیزات، منابع انسانی و اقدامات نرم‌ افزاری مثل آموزش و مانور بسیار ضعیف عمل کرده‌‌ایم‌.

احمد رضاپور ادامه داد: این موارد هر چقدر بیشتر تقویت شود و ما در مرحله قبل از وقوع حادثه که مرحله پیشگیری و آمادگی است قوی‌تر ظاهر شویم در هنگام وقوع حادثه آسیب‌ کمتری خواهیم دید.

وی تأکید کرد: ارائه آموزش و بالا رفتن سطح آموزش در جامعه باعث افزایش میزان آمادگی در برابر حوادث و بلایای طبیعی خواهد بود اما باید این احساس نیاز در افراد جامعه به وجود آید و خود را نیازمند آموزش بدانند و آموزش‌ها را فرا بگیرند و سپس تمرین و مانور کنند تا شاهد عوارض کمتری در هنگام وقوع حادثه و پس از آن باشیم.

زنگ هشدار را باید در کاشمر به صدا درآورد

رییس نظام مهندسی کاشمر هم در رابطه با ضرورت توجه به رعایت استانداردها در ساخت و سازهای شهرستان کاشمر به این پایگاه خبری گفت: نظام مهندسی یکی از نهادهای علمی است که در حوزه پیشگیری و مقابله با حوادث می‌تواند کمک‌رسان به همه مدیران باشد.

سید رضا علوی ادامه داد: متأسفانه هرگاه که زلزله‌ای در سطح کشور رخ می‌دهد عمق فاجعه و عدم کیفیت ساخت و ساز در سطح کشور خودش را بیشتر نشان می‌دهد و لذا این نکته که پیشگیری بهتر از درمان است باید مد نظر همه باشد.

وی گفت: عده‌ای معتقدند گسل درونه که شهرستان کاشمر هم بر روی آن واقع شده است در خاموشی به سر می‌برد و مردم آن را به فراموشی سپرده اند در صورتی که گسل درونه در حال ذخیره انرژی است و با توجه به زلزله‌هایی که در سال‌های گذشته در کاشمر، بردسکن، خلیل‌آباد و کوهسرخ رخ داده است در تحلیل کارشناسان و صاحب‌نظران استانی و افراد متخصص عنوان شده است آنچه از سابقه رفتار این گسل برداشت می‌شود این است که در سال های گذشته ۸۰ گسل مربوط به گسل درونه فعال شده و زمین لرزه هایی نیز با همین شدن به وقوع پیوسته است که منجر به تخلیه انرژی در گسل شده است.

رییس نظام مهندسی کاشمر تأکید کرد: کسی نمی داند منزلگاه بعدی زلزله کجاست و اژدهای خفته گسل درونه کی بیدار می‌شود لذا با توجه به اینکه امکان پیش بینی زلزله هم وجود ندارد بهتر است در مرحله ساخت و ساز و مقاوم سازی با برنامه‌ریزی دقیق و علمی جلوی وقوع فاجعه را بگیریم و خسارات ناشی از آن را کم کنیم.

علوی گقت: با زلزله نمی‌توان مقابله کرد اما باید اثرات مخرب آن را کاهش داد و باید زنگ هشدار با توجه به حدود ۳۰۰ هکتار بافت فرسوده شهر کاشمر که بر روی گسل درونه بنا شده است به صدا در آید و مسئولان به فکر چاره باشند لذا باید با استفاده از مصالح ساختمانی مرغوب و استاندارد خسارات ناشی از بلایای طبیعی را کاهش داد.

سخن پایان

در مجموع به نظر می‌رسد موضوع مقابله با اثرات بلایای طبیعی و به ویژه زلزله در استان نیازمند یک سری اقدامات چندوجهی توسط مردم و مسئولان است.

ضرورت رعایت استانداردها در امر ساخت و ساز توسط مردم، مقابله با پدیده ساخت و سازهای غیرقانونی توسط شهرداری، نظارت علمی و دقیق بر ساخت و سازها توسط نظام مهندسی، ارائه آموزش‌‌ها و برگزاری مانورها و تمرین‌های مختلف توسط هلال احمر و سایر ارگان‌های امدادی، و از همه این‌ها مهمتر فرهنگسازی برای متقاعد کردن مردم به اینکه زلزله هر لحظه در کمین است و امکان وقوع وجود دارد و لذا باید همواره در برابر این حادثه آمادگی داشت؛ از جمله مواردی است که باید در استان مد نظر مسئولان مربوطه و تمامی مردم باشد.

انتهای پیام/

  • پرینت از این پست پرینت از این پست
  • برچسب ها:

    به اشتراک بگذارید :

    مطالب مشابه

    شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

    - کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
    - آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد