محمد فیض عارفی/

موضوع مهاجرت از روستا به شهر در کاشمر گسترده است. آن قدر گسترده که خود مسئولان اعلام کرده‌اند در تمامی روستاهای بخش کوهسرخ مدارسی هستند که به دلیل نبود دانش‌آموز، تعطیل شده و بلااستفاده مانده‌اند!

یکی از تبعات مهاجرت از روستا به شهر به وجود آمدن مشکلاتی مانند حاشیه‌نشینی در شهر کاشمر است.

در چند سال اخیر موضوع حاشیه‌نشینی و در نتیجه ساخت و سازهای غیرمجاز در نقاط مختلف شهر کاشمر و به ویژه حاشیه این شهر افزایش داشته و معضلات خاص خود را به وجود آورده است.

در کنار حاشیه‌نشینی می‌توان به معضلات اجتماعی و فرهنگی ناشی از مهاجرت از شهر به روستا اشاره کرد. بسیاری از خانواده‌هایی که برای بهبود وضعیت اقتصادی خود به شهر مهاجرت می‌کنند در زندگی شهری با مشکلاتی مواجه می‌شوند که در گذشته در زندگی روستایی چنین مشکلاتی را نداشته‌اند.

البته در این بین نباید روستاییان را محکوم کرد چرا که بسیاری از آن‌ها اگر مجبور نباشند چنین کاری نمی‌کنند. وقتی امکانات کم است و درآمدی هم نیست و فرزندان یک خانواده روستایی نه امیدی به کشاورزی دارند و نه امیدی به دامداری، آن وقت چه راه چاره‌ای جز مهاجرت از روستا برایشان باقی می‌ماند؟

لذا باید برای علاج این مشکل به جای آنکه فقط به انتقاد از روستاییان و یا حتی توصیه و نصیحت کردن آن‌ها اکتفا کرد به دنبال علل اصلی این معضل بود و بررسی کرد که به راستی چه علت‌هایی باعث می‌شود که یک خانواده روستایی به ترک خانه و دیار و زمین کشاورزی خود بپردازند و راهی شهری شوند که شاید هیچ آینده روشنی هم در انتظار آن‌ها نیست.

با نگاهی به وضعیت روستاهای مختلف ناگفته پیداست که امکانات امروز روستاها قابل مقایسه با گذشته نیست. امروز حتی روستاهای کوهسرخ هم در حال گازکشی شدن هستند اما مشکل اصلی همان کمبود درآمد است.

اگر قرار است با معضل مهاجرت روستاییان به درستی برخورد و برای آن برنامه‌ریزی شود باید برای افزایش درآمد کشاورزان و دامداران روستایی، تسهیلات و حمایت‌های ویژه‌ای در نظر گرفته شود به عنوان مثال طرح احیای بادامستان‌های کوهسرخ اگر در اولویت قرار گیرد تأثیر زیادی بر کاهش مهاجرت خواهد داشت.

از دیگر سو سایر حمایت‌ها از بخش کشاورزی باید مد نظر باشد. نوسان بازار محصولات کشاورزی و در مقابل افزایش هزینه‌های تولید باعث شده است که درآمد کشاورزان وضعیت مناسبی نداشته باشد. در برخی محصولات کشاورزی شاهد آن هستیم که حتی هزینه‌های تولید هم تأمین نمی‌شود و برای کشاورز چیزی جز همان زحمت‌کشی باقی نمی‌ماند.

همچنین کشاورزی گاه از حوادثی مانند خشکسالی و سرمازدگی و… آسیب‌های جدی می‌بیند کما اینکه در یک سال اخیر، هم محصول زعفران کاشمر و هم محصول انار این شهرستان به علت سرمازدگی داغ شدیدی بر دل کشاورزان گذاشت.

بیمه محصولات کشاورزی و جبران به موقع خسارت کشاورزان خسارت دیده از جمله راهکارهای اساسی برای حمایت از بخش کشاورزی کاشمر و به ویژه بخش کوهسرخ خواهد بود.

خرید تضمینی محصولات تولیدی کشاورزان به ویژه با توجه به نوسان قیمت در چند سال اخیر، کاهش واسطه‌ها و حذف دلالان از بازار فروش محصولات، تلاش برای بهبود وضعیت صادرات محصولات، حمایت و ارائه تسهیلات جهت علمی سازی کشاورزی به ویژه در خصوص استفاده بهینه از آب کشاورزی با توجه به خشکسالی‌های اخیر و… از دیگر اقداماتی است که باید برای حمایت از کشاورزی شهرستان و به ویژه روستاییان و در نتیجه کاهش مهاجرت از روستا به شهر مد نظر قرار گرفته و در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی مورد توجه مسئولان باشد.

از دیگر سو نباید از نقش دامداری در افزایش درآمد روستاییان و در نتیجه افرایش انگیزه آنان برای باقی ماندن در روستاها غفلت کرد.

یکی از ویژگی‌های مهم دامداری آن است که محل اصلی اشتغال به این شغل همان روستا و فضاهای روستایی است و در محیط‌های شهری، کمتر امکان پرداختن به شغل دامداری وجود دارد و لذا اگر کسی قرار باشد در این حوزه به فعالیت بپردازند ناچار خواهد بود در محیط روستا به زندگی و معیشت بپردازد و لذا حمایت از توسعه دامداری از عوامل اصلی و راهکارهای جدی برای مقابله با پدیده مهاجرت از روستا به شهر خواهد بود.

دامداری در کاشمر به خصوص در بخش پرواربندی سابقه‌ای طولانی دارد و تولید محصولات دامی در گذشته‌ها یکی از منابع اصلی درآمد برخی از روستاییان به ویژه در بخش کوهسرخ کاشمر بوده است.

در کنار کشاورزی و دامداری نباید از نقش مسائلی مانند صنایع دستی و به ویژه قالیبافی و نیز گردشگری روستایی و ایجاد روستاهای هدف گردشگری در افرایش درآمد و در نهایت افرایش ماندگاری روستاییان در روستاها غفلت کرد.

امید آنکه روزی شاهد مهاجرت معکوس از شهرها به روستاها و حداقل شاهد بازگشت روستاییان هجرت کرده باشیم چرا که نبض اصلی اقتصاد و ایجاد اشتغال در مناطقی مانند کاشمر، کشاورزی و دامداری است و این نبض در روستا می‌تپد نه در شهر!

انتهای پیام/

  • پرینت از این پست پرینت از این پست
  • برچسب ها:

    به اشتراک بگذارید :

    مطالب مشابه

    شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

    - کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
    - آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد